Sosyal Girişimcilik Nedir, Örnekleri Nelerdir?

Sosyal Girişimcilik Nedir-Örnekleri Nelerdir

Yaşadığımız çağın en güzel taraflarından biri, genel düzen içindeki verimsiz sistemlerin yerine toplumu geliştiren, kalkınmayı destekleyen ve sürdürülebilir farklı yöntemlerin geliştirilmesidir. Konuyla ilgili farkındalığı arttıran en önemli unsur, eski düzenin değişme zamanının çoktan gelmiş olduğuna inanan ve ezber bozmayı seven girişimcilerin başlattığı yeni nesil iş modelleridir. Bu tür iş modellerini kapsayan sosyal girişimcilik projeleri, gelecek jenerasyona daha yaşanabilir bir dünya bırakma hedefi güden herkesin elini taşın altında koyduğu ve o taşı hep birlikte kaldırdığı pozitif girişimlerdir. Her şeyi devletten beklemeyen diğerkâm girişimciler, iyilik hareketlerinin tüm sorumluluğunu sivil toplum kuruluşlarına da bırakmayarak kolektif bilince davet eden projelerle öne çıkmakta. Global etki yaratma gücüne sahip olan Skoll Foundation, Ashoka ve Schwab gibi kurumlar sayesinde sosyal bir sektör haline gelen konu, kökten değişim için insanlığa ve doğaya katma değer kazandıran her fikre açıktır. Dünyada hem yerel hem de uluslararası sosyal girişimcilik yarışmaları ile bu konuda farkındalığın artmasını sağlayacak teşvik edici aktiviteler düzenlenir. Sosyal girişimcilik projeleri örneklerini inceleyerek yarışmalara katılabilir ve siz de fikirlerinizi sunabilirsiniz.

Sosyal Girişimcilik Nedir?

Sosyal girişimcilik, temelde toplumsal fayda hedefiyle yola çıkan fakat aynı zamanda serbest piyasa dinamikleriyle hareket eden girişimcilik faaliyetleridir. Bugüne kadar sivil toplum örgütlerinin üstlendiği hayırseverlik, iyilik, fedakârlık, iyi niyetlilik, toplumsal fayda gibi kavramlar, sosyal girişimciler tarafından paylaşılır. Hareketin sürdürülebilirliğini garanti altına almak için kâr amacı da güdülür. Kendi ekosistemini yaratan hareket kendini beslerken çevresini de pozitif değerlerle besleyerek büyütür. Hedef edindikleri misyonları finanse etmenin aracı, sundukları hizmet ya da ürünlerin ticaretidir. Kazanılan gelir yeniden toplumsal fayda için harcanır. Başarı ölçütleri toplum yararıdır ve proje sonunda ne kadar fayda yaratıldıysa, o kadar başarılıdırlar. Ana düşüncenin özeti, balığa ihtiyacı olan insanlara balık tutmayı öğretirken, balıkçılık sektöründe kalıplaşmış eski yöntemler yerine sürdürülebilir, doğaya ve insana saygılı köklü çözümler kazandırmaktır. Sosyal girişimler endüstriyel faaliyetlerden sanayiye, ticaretten gıdaya, azınlıkların ya da dezavantajlı insanların yoksunluklarını gidermekten kültür sanata, insan haklarını savunmadan çevre korumasına kadar çok geniş bir alanda görülebilir. Büyük değişime öncü olmak vizyonerler sosyal girişimcilik ödülleri ile onurlandırılırken etkinliklerin de daha geniş kitlelere duyurulması sağlanır.

Türkiye’de Sosyal Girişimcilik Platformları

Türkiye’de sosyal girişimcilik, dünyayla kıyaslandığında geride kalmış denilebilir. Yine de her geçen gün gelişmelerin ilerlemesiyle ilgili haberler umut verici düzeydedir. Milli ve kültürel yapımıza çok uygun olan bu sistem teşvik edildikçe önümüzdeki yıllarda artacak bir potansiyele sahiptir. Ülkemizde sosyal girişimciliği destekleyen platformlar, toplumdaki herkesin bireysel olarak fark yaratma gücüne sahip olduğu bilinciyle hareket eder ve bunun için gereken motivasyonu ya da desteği sundukları faaliyetler yürütürler. Toplumsal farkındalık için çocuklara erken yaşlarda aşılanması gereken faydacılık felsefesini ev hanımlarından üniversite öğrencilerine, özel sektörden serbest girişimcilere kadar dört koldan anlatmaya çalışırlar. Yenilikçilik ve faydacılık bazında geliştirilen toplumsal proje fikirlerini hayata geçirmek için nasıl bir yol haritası izlemeleri gerektiği hakkında yayınlar hazırlarlar. Küresel çapta dikkat çekecek başarı vadeden projeler için kâr amacı gütmeyen yatırımcılar ararlar. Sağlanan fonlar hem sosyal girişimcilik akademisi gibi eğitim alanlarını desteklemek hem de sürdürülebilir sosyal girişim fikirlerini hayata geçirmek için kullanılır.

Türkiye’de Sosyal Girişimcilik Örnekleri

Ülkemizde aktif olarak yürütülen birçok sosyal girişim projesi kurumsal yapıda işler ve nitelik bakımından global örneklerle yarışacak değere sahiptir. Mobil teknolojiler kullanılarak tarımsal gelişimi destekleyen projelerden, internet teknolojileri kullanılarak eğitim alanında gelişim sağlayan projelere kadar geniş bir yelpazede çeşitlenen girişimler vardır. Vakıf, dernek ya da kooperatif modeliyle işleyen kurumlarla beraber hiçbir kâr amacı gütmeyen şirket modeli örnekleri de bulunur. Türkiye’de sosyal girişimcilik örnekleri arasında sayılabilecek ilk girişim 1862’lere dayanır. Prenses Zeynep Kâmil’in çabalarıyla hizmete başlayan kadın hastalıkları, doğum ve çocuk hastalıkları ekseninde faaliyeti hâlâ devam eden hastane sosyal bir girişimdir. Benzer şekilde toplum yararı gözetilerek hizmete açılan Darüşşafaka da Yusuf Ziya Bey’in 1872 yılındaki sosyal girişimidir. Özel sektörde yer alan şirketlere örnek rol model olan sosyal girişimciler, gönüllülük ruhuna sahip, işbirlikçi, probleme değil çözüme odaklanan insanlardır. Vizyonları geniştir ve motivasyonlarını başarma tutkularından alırlar. Parlak zekalarını topluma iyimserlik aşılamak ve cesaretlendirmek için iyi kullanırlar. Dünyanın değişebileceğine olan inançlarından aldıkları ilhamla yerel veya küresel değişimlerin tetikleyicisi olurlar. Bugün orjini Türkiye olan fakat uluslararası faaliyet gösteren yabancı menşei dev markalardan fon bulan sosyal girişimler, dünyanın farklı ülkelerinin yerel standartlarına ve kültürüne uyarlanarak uygulanmaktadır. Ülkemizde İstanbul Bilgi Üniversitesi’nin 18 – 29 yaş arası liderleri desteklemek için ‘Bilgi – Genç Sosyal Girişimci Ödülleri’ her yıl daha fazla adayın başvurduğu bir etkinliktir. Yine aynı amaçla özel bir şirketin kurucu ve onursal başkanlarının anısını yaşatmak için organize ettiği ‘İbrahim Bodur Sosyal Girişimcilik Ödülü’, pozitif değişim için çalışanları maddi ve manevi olarak mükafatlandırır. Birçok devlet kurumu, vakıflar, dernekler veya özel şirketler farkındalığı yükseltmek için sosyal girişimcilik semineri düzenler. Avrupa Birliği Proje Yönetimi organizasyonları arasında çevrimiçi derslerle verilen ücretsiz eğitimler bulunur. Öncelikli olarak öğrencileri hedefleyen eğitim seferberliği, çeşitli platformlarda her yaştan ve her meslek grubundan olup da sosyal girişimciliğe ilgi duyanlar için de açıktır.

Dünyada Sosyal Girişimcilik Örnekleri

Sosyal girişimcilik 1980’li yıllarda küresel bir hareket haline gelmiştir. Dünyada da ülkemizdeki gibi çok çarpıcı sosyal girişimcilik projeleri örnekleri vardır. Sistemin kendisi başlı başına çarpıcı bir farkındalık yaratırken proje içerikleri ufuk açan ve dünyaya farklı bir bakış açısı kazandıran niteliklere sahiptir. Bu şekilde dikkat çekme ve toplumun geri kalanını da heveslendirme amaçları başarıya ulaşır. İş insanı Bill Gates ve aktör Robert Redford gibi birçok ünlü sosyal girişimci elindeki mali ya da medyatik gücü pozitif yönde değişim ateşini körüklemek için kullanmıştır. Batıda Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri gibi çok gelişmiş ülkelerden Asya’da Hindistan, Bangladeş ya da Afrika kıtasındaki ülkelere kadar dünyanın dört yanında büyüyen bir sosyal girişimcilik ağı vardır. Bu komüniteler sağlıktan eğitime, enerjiden tekstil ihtiyaçlarına kadar endüstriyel ve tarımsal girişimlerde bulunarak yerel toplumlarına büyük katkılar sağlamıştır. Dünyadaki en büyük sosyal girişimcilik örnekleri arasında The Shoe That Grows dikkat çekicidir. Kenya’lı bir sosyal girişimci olan Kenton Lee, küçük ayakkabı giyen çocukları gördükten sonra büyüdükçe genişletilebilen bir ayakkabı modeli tasarlar. Takdir alan bu tasarım sürdürülebilir projelere örnektir ve 80 ülkeye 70.000’den fazla ayakkabı gönderilmesi için dünya çapında bağış almaya bugün de devam eder. İstihdam konusunda fark yaratan en büyük projelerden biri de Birleşik Krallık’ta yüksek tirajlı bir dergi olan Big İssue tarafından aktif olarak yürütülmektedir. Evsiz yaşayan insanlara istihdam yarattıkları gibi onların toplumsal hayata entegrasyonu için köprüdür. Kooperatif tipi girişimlere ağırlık veren Hindistan’da iktisadi etkinlikler ön plandadır. Yerel ve bölgesel kalkınmayı tetikleyerek dezavantajlı bireylerin güçlendirilmesini sağlarlar. Etki alanının geniş olması nedeniyle Hindistan’da başlatılan girişimlerin başarı oranı da büyüktür. Süt üretimiyle ilgili faaliyet gösteren kooperatifler hem yüksek oranda istihdam sağlamış hem de ‘Beyaz Devrim’ hareketiyle ülkenin dünyadaki en büyük üreticileri arasına girmesi için katkıda bulunmuştur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir